Quy trình làm ra sản phẩm gốm hoàn chỉnh

Để làm ra một sản phẩm gốm đẹp và hoàn hảo nhất, các nghệ nhân đã thực hiện nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật chặt chẽ, tỉ mỉ để đảm bảo đem lại sự sáng tạo, tinh sảo. Các công đoạn làm gốm được chia ra làm 5 bước cơ bản chung: làm đất, tạo hình gốm, trang trí hoa văn, tráng men và nung đốt. Sự khác nhau của sản phẩm là do tay nghề của người nghệ nhân khi sản xuất. Artus sẽ giúp các bạn hiểu hơn những hoạt động để sản xuất ra những sản phẩm gốm độc đáo mà chúng tôi có hiện nay.

 

 

Bước 1: Làm đất

 

Gốm được làm từ đất sét nên việc lựa chọn loại đất sét phù hợp là vô cùng quan trọng. Đất sét phải có độ dẻo cao, độ co ngót và khả năng chịu được lửa tốt. Đất sét khi khai thác thường bị rắn nên phải tưới nước cho no rồi dùng mai thái mỏng, sau đó loại bỏ các tạp chất bên trong. Sau đó, các nghệ nhân sẽ nhào nhặn thật kỹ bằng chân rồi đắp thành từng đống lớn, thái đi thái lại làm nhiều lần để đất sét có độ mịn, dẻo nhất định. Công đoạn này thường được gọi là thấu đất, luyện đất.

 

 

Bước 2: Tạo hình gốm

 

Tạo hình gốm là bước quan trọng quyết định kiểu dáng riêng của sản phẩm, Mọi kích thước to nhỏ, tròn hay dẹt đều là do bàn tay của nghệ nhân tạo thành. Phương pháp chung nhất để tạo hình đó là đặt miếng đất sét lên trên bàn xoay, chân phải đạp bàn và hai tay chuốt cho miếng đất để tạo thành hình. Tạo hình bàn xoay có thể sản xuất được những sản phẩm có kích thước lớn như chậu, chum, lọ,…

 

 

Ngoài phương pháp bàn xoay, ta có thể sử dụng kỹ thuật đổ khuôn gốm. Phương pháp này có thể sản xuất hàng loạt, phù hợp với các sản phẩm như cốc, bát, đĩa, chén,…

 

Sau khi hoàn thành việc tạo hình gốm, ta sẽ đem phơi sản phẩm cho khô để tránh không bị sứt hay thay đổi hình dạng.

 

Bước 3: Trang trí hoa văn

 

Đây là bước đặc biệt để tạo nên những nét riêng cho sản phẩm gốm trước khi được hoàn thiện. Để tạo hoa văn cho gốm, người nghệ nhân có thể sự dụng nhiều phương pháp khác nhau như cắt gọt, vẽ trên gốm (trên men và dưới men), vẽ theo khuôn,… góp phần tạo nên nét riêng cho sản phẩm. Các nghệ nhân có các kĩ thuật vẽ khác nhau, tạo sự khác biệt và nét nghệ thuật cho sản phẩm.

 

 

Bước 4: Tráng men

 

Sau khi đã thực hiện xong bước vẽ hoa văn, các nghệ nhân sẽ nung sơ qua với nhiệt độ không quá cao, rồi tráng men hoặc dùng sản phẩm hoàn chỉnh tráng men lên trên. Kỹ thuật tráng men có nhiều hình thức như phun men, dội men đối với các sản phẩm gốm có kích thước lớn, nhúng men với những loại gốm nhỏ hơn. Các hình thức khác có thể kể đến như quay men (tráng bên trong và bên ngoài cùng một lúc); đúc men (tráng trong long sản phẩm); kìm men (tráng bên ngoài sản phẩm).

 

 

Bước 5: Nung đốt

 

Người ta thường sử dụng các loại lò như lò ếch, lò đàn, lò bầu với nhiên liệu là củi, than hoặc ga để nung gốm. Mỗi dạng lò và dạng gốm đều yêu cầu nhiệt độ nung khác nhau. Gốm thường được nung trong nhiệt độ từ 600 – 1350 độ C. Điều chỉnh nhiệt độ phù hợp nếu không gốm sẽ bị vỡ hoặc bị hỏng trong quá trình nung. Đây là bước quan trọng trong việc hoàn thành một sản phẩm gốm hoàn chỉnh.

 

 

Để sản xuất ra đồ gốm hoàn hảo, chỉnh chu, các nghệ nhân đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ, tập trung cao độ để có thể thiết kế và sáng tạo nghệ thuật. Có thể thấy, việc tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh chính là công sức và niềm đam mê của mỗi nghệ nhân đối với nghề làm gốm truyền thống này.

 

(Tổng hợp từ nhiều nguồn)

Được đăng vào